Ethiek thema: ‘Dierenwelzijn’

Het probleem
Dieren zijn wezens met gevoel, die respect en bescherming verdienen: steeds meer mensen erkennen dit. Desondanks zitten de dieren in de intensieve veehouderij te dicht opeengepakt, kunnen zich niet natuurlijk gedragen en lijden pijn tijdens ingrepen, transport en slacht. Verder is het dierenwelzijn in het geding bij o.a. proefdieren, pelsdieren, circusdieren en jachtwild.

De oplossingen
Het welzijn van elk dier moet voldoen aan vijf voorwaarden: het dier moet vers water en goed voedsel hebben,  het dier moet geschikte en comfortabele huisvesting hebben, het dier moet vrij zijn van pijn, wonden en ziektes. Tevens moet elk dier zijn natuurlijke gedrag kunnen vertonen en vrij zijn van angst en langdurige stress. Bedrijven moeten op deze punten minimaal de regels naleven en bij voorkeur meer doen, bijvoorbeeld het houden van dieren op een biologische manier.

Het ideale bankbeleid
De ideale bank:

• Sluit bedrijven uit die werken met kistkalveren, legbatterijen, te krappe varkenshokken, pelsdieren en bedreigde diersoorten.
• Investeert niet in bedrijven die betrokken zijn bij misstanden op het gebied van dierenwelzijn.
• Neemt zich voor om binnen 10 jaar niet meer te investeren in intensieve veehouderij, en investeringen in diervriendelijke productie te verhogen.
• Stopt geen geld in bedrijven die gebruikmaken van genetisch gemodificeerde dieren en dierproeven voor cosmetica of militaire doelen.
• Investeert niet in bedrijven die dieren gebruiken voor amusement en waarbij het dierenwelzijn twijfelachtig is, zoals in circussen en dolfinaria.

Hoe banken scoren

Elke bank heeft voor zijn beleid een score gekregen van 1 t/m 5*. Dat betekent:

1. De bank zegt helemaal niets over dierenwelzijn;
2. Een algemene belofte om het dierenwelzijn te beschermen, maar geen duidelijke stappen. Of de bank stelt enkele voorwaarden aan investeringen, bijvoorbeeld door de bontsector of dierproeven voor cosmetica uit te sluiten van investeringen;
3. De bank stelt zonodig specifieke voorwaarden, stimuleert het gebruik van normen zoals biologische teelt en trekt zich terug uit de intensieve veehouderij;
4. De bank bekijkt per investering of er speciale eisen aan dierenwelzijn nodig zijn en stimuleert het gebruik van normen zoals biologische teelt. Verder trekt zij zich terug uit de intensieve veehouderij en stelt een extra voorwaarde aan investeringen, bijvoorbeeld door circussen of proefdieren uit te sluiten;
5. De bank garandeert dat haar investeringen voldoen aan alle hierboven gestelde voorwaarden.

*1=slecht, 2=onvoldoende, 3=matig, 4=voldoende, 5=goed

Bron: Eerlijke bankwijzer, een initiatief van Oxfam Novib, Milieudefensie,FNV Mondiaal,de Dierenbescherming en Amnesty International.

Ethiek thema: ‘Gezondheid’

Het probleem
Een goede gezondheid is waardevol. Toch vallen er bij bedrijven wereldwijd elk jaar honderdduizenden doden en gewonden omdat deze mensen werken in gevaarlijke omstandigheden en blootgesteld worden aan gevaarlijke stoffen. Grote hoeveelheden ongezonde chemicaliën komen elke dag terecht in het milieu en worden zo opgenomen door planten, dieren en mensen. En dat terwijl een derde van alle mensen niet naar een dokter of ziekenhuis kan.

De oplossingen
Bedrijven moeten schade aan de gezondheid voorkomen. Daartoe moeten zij geen giftige stoffen meer gebruiken waarvan de effecten onbekend zijn. Farmaceutische bedrijven moeten meer vaccins en medicijnen voor tropische ziekten ontwikkelen en verspreiden.

Het ideale bankbeleid
De ideale bank eist van haar klanten dat zij alle internationale afspraken over gezondheid en veiligheid op het werk nakomen en de situatie voortdurend verbeteren. Verder vraagt de ideale bank de bedrijven om geen chemicalien te gebruiken die onbekende effecten hebben op mens en milieu. Ook stimuleert de bank de farmaceutische industrie om meer te doen aan tropische ziekten.

Hoe banken scoren
Elke bank heeft voor zijn beleid een score gekregen van 1 t/m 5*. Dat betekent:

1. De bank zegt helemaal niets over gezondheid
2. Alleen een vage formulering, zonder duidelijke eisen
3. Klanten moeten zich houden aan internationale afspraken
4. Klanten moeten aantoonbaar werken aan een betere gezondheid en veiligheid
5. Klanten gebruiken alleen chemicalien die gegarandeerd veilig zijn.

*1=slecht, 2=onvoldoende, 3=matig, 4=voldoende, 5=goed

Bron: Eerlijke bankwijzer, een initiatief van Oxfam Novib, Milieudefensie,FNV Mondiaal,de Dierenbescherming en Amnesty International

Ethiek thema: ‘Klimaatverandering’

Het probleem
Door de uitstoot van broeikasgassen loopt de temperatuur wereldwijd op, het weer verandert en de zeespiegel stijgt. Laaggelegen gebieden komen in gevaar evenals de landbouw in arme landen. Verder dreigt 15 tot 40 procent van alle dier- en plantensoorten uit te sterven. De gezondheid van miljoenen mensen loopt gevaar.

De oplossingen
De klimaatverandering kan tot stilstand komen als alle bedrijven hun uitstoot van broeikasgassen meten en vervolgens fors verminderen. De energiesector, bouwbedrijven, industrie en transportsector moeten radicaal overstappen op schone energiebronnen en energiezuinige technieken. In 2050 moet de uitstoot 50 tot 85% lager zijn dan in 1990.

Het ideale bankbeleid
De ideale bank:
* Brengt haar eigen uitstoot van broeikasgassen in kaart
* Stelt concrete doelen voor vermindering vast
* Stopt minder geld in olie, gas en kolen en meer in zon, wind en water
* Stimuleert bedrijven om toe te werken naar een schone economie
* Leent geld uit aan arme landen om bijvoorbeeld hun landbouw aan te passen
* Financiert geen gevaarlijke energiebronnen zoals kernenergie.

Hoe banken scoren
Elke bank heeft voor zijn beleid een score gekregen van 1 t/m 5. Dat betekent:

1. Geen beleid voor klimaatverandering
2. Alleen beleid voor de broeikasgassen uit de eigen kantoren en autos
3. Stimuleert klanten om minder te vervuilen of stopt geld in een schone economie
4. Stimuleert klanten om minder te vervuilen en stopt geld in een schone economie
5. Zet in op een fors lagere uitstoot van klanten en kiest doelbewust voor een schone economie.

*1=slecht, 2=onvoldoende, 3=matig, 4=voldoende, 5=goed

Bron: Eerlijke bankwijzer, een initiatief van Oxfam Novib, Milieudefensie,FNV Mondiaal,de Dierenbescherming en Amnesty International.

Ethiek thema:  ’Mensenrechten’

Het probleem
Volgens de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens heeft ieder mens bepaalde rechten en vrijheden, zoals vrijheid van meningsuiting. Inheemse volken hebben recht op zelfbeschikking en op bescherming van hun land en leefgebied. In de praktijk kunnen honderden miljoenen mensen deze rechten niet laten gelden.

De oplossingen
Bedrijven kunnen mensenrechten respecteren, bevorderen en beschermen. Bijvoorbeeld door goed om te gaan met hun personeel en eerlijke goederen en diensten in te kopen. En door de rechten van inheemse volken te respecteren in gebieden waar ze actief zijn. Voordat een bedrijf nieuwe investeringen doet, moet het de gevolgen voor mensenrechten in kaart brengen.

Het ideale bankbeleid
De ideale bank:
* Zoekt nauwkeurig uit of haar huidige klanten mensenrechten respecteren
* Beoordeelt zorgvuldig wat een activiteit van een klant betekent voor de mensenrechten
* Maakt duidelijk welke activiteiten zij niet wil financieren
* Controleert of de klant zich houdt aan de afspraken over mensenrechten
* Heeft een adviesgroep voor onderwerpen rond mensenrechten.

Hoe banken scoren
Elke bank heeft voor zijn beleid een score gekregen van 1 t/m 5*. Dat betekent:

1. Geen beleid voor mensenrechten;
2. Volgt de internationale verdragen, maar betekenis daarvan is onduidelijk;
3. Wil enkele activiteiten niet financieren of eist een duidelijk rapport over de gevolgen van investeringen voor mensenrechten;
4. De bank wil enkele activiteiten niet financieren en eist een duidelijk rapport over de gevolgen van investeringen voor mensenrechten;
5. De bank zoekt nauwkeurig uit of haar huidige klanten mensenrechten respecteren en controleert dat. Ze beoordeelt zorgvuldig wat een activiteit van een klant betekent voor de mensenrechten, maakt duidelijk welke activiteiten zij niet wil financieren en heeft een adviesgroep voor onderwerpen rond mensenrechten.
    

*1=slecht, 2=onvoldoende, 3=matig, 4=voldoende, 5=goed

Bron: Eerlijke bankwijzer, een initiatief van Oxfam Novib, Milieudefensie,FNV Mondiaal,de Dierenbescherming en Amnesty International.

Ethiek thema: ‘Natuur’

Het probleem
Biodiversiteit is de verscheidenheid aan planten en dieren in hun natuurlijke leefgebieden. Die neemt snel af: steeds meer dier- en plantensoorten sterven uit. Dat is gevaarlijk en kostbaar. Het klimaat raakt uit balans, landbouw wordt moeilijker en geneeskrachtige planten verdwijnen.

De oplossingen
De biodiversiteit blijft behouden door belangrijke natuurgebieden te beschermen en daar niet naar olie en gas te boren. Economische activiteiten mogen bedreigde plant- en diersoorten niet schaden. Bedrijven mogen genetisch veranderde dieren en planten alleen gebruiken als dat veilig is.

Het ideale bankbeleid
De ideale bank:
* Zorgt dat het bedrijf waaraan zij geld leent helder alle gevolgen voor de biodiversiteit beschrijft
* Ziet erop toe dat het bedrijf niet actief is in natuurgebieden
* Financiert geen activiteiten die beschermde gebieden of soorten schaden
* Financiert geen genetische technologie die niet voldoet aan de internationale eisen.

Hoe banken scoren
Elke bank heeft voor zijn beleid een score gekregen van 1 t/m 5*. Dat betekent:

1. De bank zegt helemaal niets over natuur
2. Alleen een belofte om natuur in het algemeen te beschermen
3. De bank heeft goed beleid voor natuurgebieden, soorten of genetische technologie
4. De bank heeft goed beleid voor twee van de drie aspecten: natuurgebieden, soorten of genetische technologie
5. De bank heeft goed beleid voor natuurgebieden, soorten en genetische technologie, helemaal volgens het ideale bank beleid.

*1=slecht, 2=onvoldoende, 3=matig, 4=voldoende, 5=goed

Bron: Eerlijke bankwijzer, een initiatief van Oxfam Novib, Milieudefensie,FNV Mondiaal,de Dierenbescherming en Amnesty International.