Veelgestelde vragen over sparen en ethiek en de antwoorden op veelgestelde vragen

Betekenis ethiek thema: ‘Bonusbeleid’

Ethiek thema: ‘Bonusbeleid’

Het probleem
Wereldwijd en in Nederland bestaat grote onvrede over hoge bonussen bij banken. Dat topmanagers enorme bonussen ontvangen, terwijl de banken waarvoor zij werken grote financiële problemen hebben, mensen moeten ontslaan en soms zelfs voor miljardensteun bij overheden moesten aankloppen, is voor veel mensen onbegrijpelijk. Door velen wordt deze bonuscultuur in de bankwereld beschouwd als één van de belangrijkste oorzaken van de huidige financiële crisis. Het vooruitzicht op een zeer hoge bonus – gebaseerd op financiële doelstellingen op de korte termijn – leidde tot het verstrekken van hypotheken en leningen aan mensen die dit niet terug konden betalen. De gevolgen van dit risicovolle gedrag zijn wereldwijd gevoeld: zo zullen eind 2010 volgens de Wereldbank 64 miljoen meer mensen in extreme armoede leven dan zonder de financiële crisis het geval was geweest en zijn 34 miljoen meer mensen werkloos geworden tussen 2007 en 2009.

De oplossingen
Het bonusbeleid voor zowel bankbestuurders als zakenbankiers moet gematigder worden en meer gebaseerd zijn op lange termijndoelen. Bonusbeleid moet transparant worden. Als bonussen onterecht blijken uitgekeerd, moeten ze teruggevorderd worden. Verder moeten banken in hun bonusbeleid naast financiële criteria ook duurzame criteria opnemen.

Het ideale bankbeleid
Het ideale bonusbeleid voldoet aan alle algemene criteria, matigingscriteria en duurzame criteria. Dit beleid geldt voor zowel bestuursleden als zakenbankiers

Algemene criteria:

  • Transparant voor eigen werknemers, mogelijkheid voor terugvordering als bonus onterecht blijkt uitgekeerd en bonus is voor minimaal 60% gebaseerd op lange termijndoelen;
  • Matigingscriteria: de bonus is idealiter maximaal 10% van het vaste jaarsalaris, maar in ieder geval niet meer dan 100%;

Duurzame criteria:

  • Goede omgang met werknemers (bv. werkgelegenheid, opleidingen geven), goede omgang met klanten (klanttevredenheid, transparantie over producten, aanbod van verantwoorde financiële producten) en positieve impact op de samenleving (verantwoord investeringsbeleid op bv. klimaat, mensenrechten, arbeidsrechten, dierenwelzijn en corruptie).

Hoe banken scoren
Elke bank heeft voor zijn beleid een score gekregen van 1 t/m 5. Dat betekent:

  1. De bank heeft geen beleid op bonussen of de bank is niet bereid om zijn bonusbeleid openbaar te maken;
  2. Het bonusbeleid doet een toezegging tot matiging en duurzaamheid, maar voldoet niet aan de algemene criteria;
  3. Het bonusbeleid voldoet aan alle algemene criteria en baseert minimaal een derde van de bonus op duurzame criteria;
  4. Het bonusbeleid voldoet aan alle algemene criteria, baseert minimaal een derde van de bonus op duurzame criteria en is maximaal 100% van het vaste salaris;
  5. Het bonusbeleid voldoet aan alle algemene criteria en baseert minimaal tweederde van de bonus op duurzame criteria en is maximaal 10% van het vaste salaris. Of de bank keert helemaal geen bonussen uit, zonder dit te compenseren met een onevenwichtige verhoging van de vaste salarissen

*1=slecht, 2=onvoldoende, 3=matig, 4=voldoende, 5=goed

Bron: Eerlijke bankwijzer, een initiatief van Oxfam Novib, Milieudefensie,FNV Mondiaal,de Dierenbescherming en Amnesty International