Crisis? Nu instappen? Vastzetten? Bepaal zelf het juiste perspectief.

Banken kijken niet zo nauwkeurig naar milieu of mensenrechten

Banken kijken niet zo nauwkeurig naar milieu of mensenrechten

Nederlandse banken die in Shell, Vedanta Resources en Barrick Gold investeren oefenen te weinig druk uit op deze bedrijven om te voorkomen dat hun activiteiten tot schendingen van mensenrechten leiden. Dat blijkt uit het vierde praktijkonderzoek van de Eerlijke Bankwijzer.

Als banken dit soort bedrijven al aanspreekt blijkt dit erg vrijblijvend. Druk om zaken anders aan te pakken wordt niet uitgeoefend.  Alleen de duurzame ASN Bank en Triodosbank kiezen er bewust voor om niet in deze bedrijven te investeren.

‘Het is teleurstellend dat de meeste banken Shell, Vedanta en Barrick Gold niet tot meer respect voor mensenrechten weten aan te zetten,‘ zegt Eduard Nazarski, directeur van Amnesty Nederland namens de Eerlijke Bankwijzer.

‘Deze bedrijven zijn structureel en langdurig betrokken bij mensenrechtenschendingen. Banken moeten een veel krachtiger signaal uitzenden om de bedrijven te bewegen tot een betere praktijkvoering. Dat doen ze nu onvoldoende.’

Een aantal van de onderzochte banken beleggen in aandelen en obligaties van de drie genoemde bedrijven, voor eigen rekening en/of via beleggingsfondsen die zij klanten aanbieden. Als er sprake is van dergelijke beleggingen, is onderzocht of en hoe deze banken de bedrijven aanspreken op hun betrokkenheid bij mensenrechtenschendingen.

Scores

ABN AMRO Bank komt relatief het slechtst uit het onderzoek en scoort daarom driemaal 1 (slecht) op een schaal van 1 tot 5.  Deze bank belegt in de drie genoemde bedrijven, maar verstrekte geen informatie waaruit blijkt dat de bank de bedrijven aanspreekt op negatieve effecten van hun operaties op mensenrechten.

Aegon Bank en ING Bank scoren ook een dikke onvoldoende. Beide banken beleggen in deze bedrijven maar geven geen enkele informatie waaruit blijkt dat de bedrijven worden aangesproken op mensenrechten.

Van Lanschot Bankiers doet het iets beter en voert een intensieve dialoog met alle drie bedrijven, maar heeft daarbij niet duidelijk vastgelegd dat de belegging niet wordt voortgezet als het bedrijf de  betrokkenheid bij schendingen van mensenrechten niet beëindigt of minimaliseert binnen een realistisch tijdsbestek. Deze bank scoort daarom driemaal een 3 (matig).

De Rabobank en SNS Bank doen het volgens de Eerlijke Bankwijzer ook matig. Rabobank belegt om financiële redenen niet meer in Vedanta.  Met de andere twee bedrijven, Barrick Gold en Shell zijn de gesprekken te vrijblijvend. De SNS Bank investeert op basis van mensenrechten- en duurzaamheidscriteria  niet (meer) in Barrick Gold en Vedanta. Het contact met Shell is te vrijblijvend.

ASN Bank, Friesland Bank en Triodosbank scoren driemaal een 5 (goed) in de Eerlijke Bankwijzer, omdat zij op basis van mensenrechten- en duurzaamheidscriteria niet in deze bedrijven investeren.

Achtergrondinformatie

Het onderzoek richt zich op beleggingsrelaties met drie grondstofwinnende bedrijven die betrokken zijn bij schendingen van mensenrechten: Shell, Vedanta en Barrick Gold.

* Shell. Al meer dan vijftig jaar gaat oliewinning in de Nigerdelta (Nigeria) gepaard met

grootschalige vervuiling door olielekkages, het dumpen van afval en het affakkelen van gas. De schade die dit veroorzaakt leidt tot schendingen van het recht op water, voedsel, inkomen en gezondheid. Amnesty International deed onderzoek naar deze schendingen en heeft de grootste onderneming in de Nigerdelta, Shell, als eerste stap naar een schone Nigerdelta om meer openheid gevraagd. In 2010 plaatste Shell een aantal milieueffectrapportages op zijn website. Dat is een goed begin, maar nog volstrekt onvoldoende om de negatieve invloed van Shell op mensenrechten in de Nigerdelta weg te nemen.

* Vedanta Resources. Het Britse mijnbouwbedrijf Vedanta Resources bedreigt met zijn activiteiten de mensenrechten van de Dongria Kondh, een inheemse gemeenschap in de Indiase deelstaat Orissa. Een aluminiumraffinaderij in het gebied heeft veel schade toegebracht aan het milieu en daarmee aan het levensonderhoud van de Dongria Kondh. Na grote internationale druk, onder meer door Amnesty International, zijn plannen voor uitbreiding van de raffinaderij in oktober 2010 door de Indiase autoriteiten tegengehouden. De zorgen van Amnesty betreffen echter ook de bestaande raffinaderij.

Barrick Gold. Het Canadese Barrick Gold beheert de Porgera-goudmijn in Papoea-Nieuw-Guinea. Van april tot juli 2009 vinden gedwongen huisuitzettingen met buitensporig politiegeweld plaats in de nabijheid van de mijn. Honderden huizen worden ontruimd en in brand gezet, bezittinge vernield. Families slaan op de vlucht. In reactie op het rapport van Amnesty International ontkent Barrick Gold aanvankelijk dat er gedwongen huisuitzettingen hebben plaatsgevonden en dringt het bedrijf niet aan op onafhankelijk onderzoek naar het politiegeweld.