Crisis? Nu instappen? Vastzetten? Bepaal zelf het juiste perspectief.

Beperk niet enkel bankiersbeloning

FD.nl, 10 maart

Ook positie aandeelhouder in geding

Bankiers verdienen te veel en het bonussysteem zet ze aan tot ongewenst gedrag. De oplossing is simpel: we schaffen de bonussen af en daarmee zijn de risico’s van onverantwoord bankiersgedrag grotendeels ingeperkt.

Deels is dat zo, maar een dergelijke oplossing gaat voorbij aan het feit dat ook aandeelhouders bij de banken de baas zijn en het beleid mede bepalen. Daarom moet nieuwe regelgeving ook onverantwoord aandeelhoudersgedrag kanaliseren.

Banken verdienen hun geld met dienstverlening aan klanten. De winst uit die dienstverlening wordt verdeeld tussen het personeel en de aandeelhouders. Als het personeel meer loon krijgt, gaat de winst voor de aandeelhouders omlaag. Omgekeerd stijgt de winst voor de aandeelhouders als de beloning van het personeel omlaag gaat.

Op dit moment wordt wereldwijd onder druk van de publieke opinie de bankiersbeloning naar beneden bijgesteld. Tevens worden bonussen afgeschaft om de negatieve effecten ervan op bankiersgedrag te voorkomen.

Maar verlaging van het loon van bankiers maakt hun activiteiten niet minder rendabel. De markt bepaalt immers de prijs van de diensten. Het resultaat van de huidige ontwikkeling is dat er meer winst voor de aandeelhouders komt, zonder dat de klant daar beter van wordt.

Zoals alle investeerders willen ook bankaandeelhouders graag zo veel mogelijk verdienen. Hedgefonds TCI schreef toentertijd een brief aan ABN Amro en deed zijn beklag over de slechte resultaten van de bank. Het luidde daarmee een periode van grote turbulentie in en het opbreken van de bank. Aandeelhouders spreken bankdirecties dus aan op hun beleid. JPMorgan Chase verzet zich tegen de kosten van te veel regelgeving door te dreigen met sterk gereduceerde winst, een typisch aandeelhoudersargument.

Bankiers worden dus niet alleen door hun beloning gedreven maar ook door de wensen van de aandeelhouders. Daarmee zetten aandeelhouders de bankiers aan tot gedrag dat tot betere rendementen voor de eigenaren moet leiden, maar dat brengt ook risico’s met zich mee. Alleen de bankiersbeloning hervormen is te beperkt. We moeten de banken ook beschermen tegen onverantwoorde eisen van hun aandeelhouders.

Het afschaffen van bonussen voor bankiers reduceert het risico van ongewenst bankiersgedrag. Maar het voorkomt niet dat bankiers door aandeelhouders worden aangespoord om meer risico te nemen teneinde de winst te verhogen.

Nieuwe regels voor banken moeten die realiteit erkennen. In dit verband denk ik aan regelgeving die de bankwinst maximeert. Zolang de winst bij het maximum zit, is sturing door de aandeelhouders minder zinvol. Daarmee is de bank beter beschermd tegen onverantwoord bankiersgedrag onder druk van aandeelhouders.

Ik ben ook voorstander van regelgeving die hogere winst toestaat als ook de klant voordeel heeft. Bijvoorbeeld als de prijs van bankdiensten zakt of de kwaliteit van de dienstverlening beter wordt.

Robijn Hornstra is oud-bankier en adviseert bedrijven bij het aantrekken van financieringen.