Crisis? Nu instappen? Vastzetten? Bepaal zelf het juiste perspectief.

Winnaars en verliezers van de lage rente

Volkskrant, 29 augustus 2010.  

Winnaars en verliezers van de lage rente

 

 De Rijksoverheid heeft tientallen miljarden moeten lenen om de kredietcrisis te overwinnen. Het geld is gebruikt om de banken te redden en de economie een oppepper te geven. De staatsschuld liep daardoor in drie jaar tijd op van 260 miljard naar 380 miljard euro. 

De lage rente die minister Jan Kees de Jager van Financiën nu voor nieuwe staatsobligaties moet betalen, is gezien deze hoge schuld een welkome meevaller. Elk procentje dat de staat minder hoeft te betalen, scheelt de schatkist jaarlijks 3,8 miljard euro aan rente. Het grootste gevaar waarvoor De Jager de schatkist moet behoeden, is dat deze rentemeevaller wordt gebruikt om andere structurele tegenvallers op te vangen. 

 Winnaars lage rente

De jonge werknemer

 

 Schep er niet over op tegen je oudere collega’s, maar feit is dat de lage rente weleens gunstig kan uitpakken. Het pensioenfonds is door de lage rente gedwongen de komende periode minder geld uit te keren aan gepensioneerden. Daardoor blijft er meer geld in kas voor de toekomstige generatie. Als de rente over tien of twintig jaar weer op een hoger niveau is, heeft het pensioenfonds iets meer vet op de botten. Dan kan de beoogde pensioenuitkering van de inmiddels oudere werknemer weer fijn worden verhoogd.  

De huizenkoper 

 Huizen zijn nog altijd duur en ook de hypotheekrente is slechts miniem gedaald. Niet voor niets klaagt de Vereniging Eigen Huis dat de hypotheekrente te weinig is gedaald. Toch zijn de omstandigheden voor starters op de woningmarkt iets gunstiger dan een jaar of twee geleden. Toen betaalden de huizenkopers een hogere rente en lagen de huizenprijzen hoger. Wie slim onderhandelt, kan zowel voor zijn nieuwe huis als voor zijn nieuwe hypotheek iets van de prijs afsnoepen. Een half procent op een rijtjeshuis van drie ton scheelt per jaar bruto 1.500 euro aan rentekosten. Zonder risico is de aankoop natuurlijk niet. Door allerlei onzekerheden over de wereldeconomie en de toekomst van de hypotheekrenteaftrek, bestaat de kans dat het nieuwe huis in waarde zal dalen.   

Banken 

 Of de rente nu hoog of laag is, de banken maken bijna altijd winst. Dat komt doordat bankiers goedkoop geld proberen te lenen en dit bedrag vervolgens duurder uitlenen aan bedrijven en consumenten. Deze rentemarge bedraagt zo’n 1 of 2 procent, hoog genoeg om winst te boeken. Aan het begin van de kredietcrisis ging dat echter helemaal mis. Banken konden door het onderlinge wantouwen alleen nog tegen een forse premie geld lenen, terwijl ze wel al allerlei hypotheken en bedrijfskredieten tegen lagere tarieven hadden verstrekt. De rentemarge was opeens negatief, waardoor banken wereldwijd in problemen kwamen. Nu de crisis zich al twee jaar voortsleept, zijn de rollen omgedraaid. Dankzij geldinjecties van de ECB en lage spaarrentes hebben banken weer goedkoop geld tot hun beschikking, terwijl de tarieven voor klanten juist zijn verhoogd. Dankzij de herstelde rentemarge wordt er weer volop winst geboekt, zoals bleek uit de halfjaarcijfers van Rabobank en ING.   

Verliezers lage rente

De gepensioneerde

 

 
Ouderen zijn verliezers

 

Zelfs voor wie niet bij de 14 pensioenfondsen zit die de uitkeringen mogelijk moeten verlagen, is de lage rente een flinke tegenvaller. De kans dat het pensioenfonds op 1 januari 2011 zijn uitkeringen verhoogt, is nagenoeg nihil. Aangezien de prijzen gewoon blijven stijgen, gaat de gepensioneerde er in koopkracht dus op achteruit. En ook voor de komende jaren zijn de vooruitzichten somber. De gepensioneerde moet er rekening mee houden dat later alsnog de uitkeringen omlaag gaan, of voor enkele jaren bevroren blijven. 

 De spaarder

 In de tijd dat Icesave Nederlandse spaarders aan zich probeerde te binden, betaalden ook de grote banken als Rabobank en ING nog dik 4 procent aan hun spaarders. Dat is nu wel anders. Met een rente van 2,5 procent vestigt een bank zich al in de topvijf van hoogste vergoedingen. Wie zijn afschriften van een al langer lopende spaarrekening bekijkt, komt tot de schokkende ontdekking dat zelfs 2 procent niet gehaald wordt. Door deze lagere rente loopt een spaarder met 10 duizend euro op jaarbasis 200 euro mis.  

De verzekeraar 

 Levensverzekeringen en ‘gegarandeerde’ koopsompolissen hebben door de affaire met de woekerpolissen toch al een beroerd imago. Maar door de lage rente zullen verzekeraars nog meer moeite hebben hun producten te slijten. De toekomstige opbrengst valt door de lage rente immers lager uit. Bovendien moeten verzekeraars door de lage rente – net als pensioenfondsen – zuiniger met hun geld omspringen.  

De vermogensbeheerder

 Bezitters van een zak geld vragen vaak raad aan deskundige vermogensbeheerders over hoe ze hun kapitaal moeten beleggen. Maar deze professionals staan bij de huidige rentestand voor een welhaast onmogelijke opdracht om vermogende Nederlanders van goed advies te voorzien. Het is immers kiezen uit twee kwaden. Wie geld steekt in veilige staatsobligaties van Nederland of Duitsland, krijgt een historisch lage rente, die nauwelijks genoeg is om het waardeverlies van inflatie goed te maken. Geld investeren in aandelen – of nog erger – vastgoed is echter evenmin een goed advies. Door de enorme onzekerheid kunnen deze beleggingen zelfs op een verlies uitdraaien.